आमदार राजेश बकाने यांच्या हस्ते तालुकास्तरीय रानभाजी महोत्सवाचे उद्घाटन
देवळी : कृषी विभाग, कृषी तंत्रज्ञान व्यवस्थापन यंत्रणा (आत्मा), देवळी तसेच तालुका कृषी अधिकारी, देवळी यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित तालुकास्तरीय रानभाजी महोत्सवाचे उद्घाटन आमदार राजेश बकाने यांच्या हस्ते उत्साहपूर्ण वातावरणात करण्यात आले. स्थानिक रानभाज्यांचे महत्त्व, त्यातील पौष्टिक गुणधर्म, पारंपरिक खाद्यसंस्कृतीचे जतन आणि नागरिकांमध्ये आरोग्यदायी आहाराबाबत जनजागृती करण्याच्या उद्देशाने या महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले होते.
रानभाज्या या आपल्या पारंपरिक आहाराचा अविभाज्य भाग असून, ग्रामीण भागातील अनेक कुटुंबांच्या आहारात त्यांचा पूर्वीपासून समावेश होत आला आहे. नैसर्गिकरीत्या उपलब्ध होणाऱ्या या भाज्यांमध्ये विविध पोषक घटक असल्याने त्यांचे आहारातील महत्त्व मोठे आहे. मात्र, आधुनिक जीवनशैली आणि बदलत्या आहारपद्धतीमुळे पारंपरिक रानभाज्यांचा वापर हळूहळू कमी होत आहे. ही पारंपरिक खाद्यसंस्कृती पुढील पिढीपर्यंत पोहोचविण्यासाठी अशा महोत्सवांचे आयोजन महत्त्वपूर्ण असल्याचे आमदार राजेश बकाने यांनी यावेळी सांगितले.
उद्घाटनानंतर आमदार बकाने यांनी महोत्सवातील विविध स्टॉलला भेट देऊन रानभाज्यांची पाहणी केली. शेतकरी, महिला बचतगट तसेच रानभाज्यांचे संकलन व विक्री करणाऱ्या नागरिकांशी त्यांनी संवाद साधला. विविध रानभाज्यांची नावे, त्यांचे पारंपरिक उपयोग, आहारातील महत्त्व आणि उपलब्धता याबाबत त्यांनी माहिती जाणून घेतली.
स्थानिक रानभाज्यांचे संवर्धन ही केवळ पारंपरिक खाद्यसंस्कृती जपण्याची बाब नसून, स्थानिक जैवविविधतेच्या संरक्षणाशीही संबंधित आहे. त्यामुळे रानभाज्यांची शास्त्रीय पद्धतीने नोंद, त्यांचे संवर्धन आणि नागरिकांमध्ये त्याबाबत जागृती निर्माण करण्यासाठी कृषी विभागाने सातत्याने उपक्रम राबवावेत, अशी अपेक्षा यावेळी व्यक्त करण्यात आली.
रानभाज्यांना योग्य बाजारपेठ आणि प्रसिद्धी मिळाल्यास ग्रामीण भागातील महिला बचतगट, शेतकरी तसेच स्थानिक उत्पादकांना आर्थिकदृष्ट्या फायदा होऊ शकतो. स्थानिक उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्तीला आर्थिक मूल्य प्राप्त करून देण्याच्या दृष्टीनेही अशा उपक्रमांकडे पाहणे आवश्यक आहे. पारंपरिक ज्ञान, स्थानिक संसाधने आणि आधुनिक कृषी तंत्रज्ञान यांची सांगड घातल्यास ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला अधिक बळकटी मिळू शकते, असेही यावेळी नमूद करण्यात आले.
महोत्सवामध्ये विविध प्रकारच्या पारंपरिक रानभाज्यांचे प्रदर्शन व माहिती देण्यात आली. रानभाज्यांचे आहारातील महत्त्व, त्यांचे पारंपरिक उपयोग आणि संवर्धनाच्या पद्धती याबाबत नागरिकांना मार्गदर्शन करण्यात आले. महिला व शेतकरी बांधवांनी उत्स्फूर्तपणे सहभाग नोंदवत विविध रानभाज्यांचे सादरीकरण केले.
यावेळी न. प. देवळीचे उपाध्यक्ष श्री. राहुल चोपडा, जिल्हा कृषी अधीक्षक अधिकारी श्री. अरविंद उपरीकर, सेलसुरा कृषी विज्ञान केंद्राचे शास्त्रज्ञ डॉ. जीवन कतोरे, उपविभागीय अधिकारी श्री. प्रफुल चौधरी, उपविभागीय कृषी अधिकारी वर्धा श्रीमती वैष्णवी शिंदे, गटविकास अधिकारी श्री. प्रफुल लोखंडे, श्री. नीलेश कसणारे यांच्यासह कृषी विभागातील अधिकारी व कर्मचारी, शेतकरी बांधव, महिला आणि नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
तालुकास्तरीय रानभाजी महोत्सवामुळे देवळी तालुक्यातील स्थानिक रानभाज्यांची समृद्ध परंपरा आणि नैसर्गिक अन्नसंपदा नागरिकांसमोर आली. पारंपरिक आहारपद्धतीचे जतन, स्थानिक जैवविविधतेचे संवर्धन, आरोग्यदायी जीवनशैलीचा प्रसार आणि शेतकरी व महिलांना आर्थिक संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी अशा उपक्रमांना भविष्यातही प्रोत्साहन देण्याची गरज आहे.
